Posts

Showing posts from January, 2020

शान-सौगात’ जोगाउन थारु अगुवाले बनाएका थिए ‘५५ झ्‍याले दरवार

Image
दशरथ घिमिरे राणासँग टक्कर दिँदै ‘शान-सौगात’ जोगाउन थारु अगुवाले बनाएका थिए ‘५५ झ्‍याले दरवार’ [संकटमा १२२ वर्ष इतिहास बोकेको दाङको '५५ झ्‍याले दरबार']  आगनको एक छेउँमा बालुवाको थुप्रो छ। भित्ता चर्किएर दरार परेको छ। दरार पुर्न बाँसको टेकासो लगाइएको छ। एक छेउँबाट अर्को छेउसम्म बाँसको लस्करै टेकासो लगाएर ‘दरबार’मर्मतको तयारी शुरु भएको संकेत दिन्छ। तर, दरबारको एक छेउँको भित्ता, छत र तल्ला सबै मक्‍कीसकेको छ।  गढवा गाउँपालिका वडा नं. ३ गोवरडिहामा एक सय २२ बर्षको इतिहाँस बोकेको ५५ झ्याले सिंहदरबारको अस्तित्व अहिले संकटमा छ। वि.सं. १९९० अघी दरबारको पुरै संरचना थियो। ५५ झ्याल पनि थियो।  तर, त्यो भूकम्पले दरबारको एउटा तला भत्किएपछि अहिले ४३ झ्याल छन्।जोखनप्रसाद चौधरीले वि.सं. १९४७ बाट दरबार बनाउन थालेका हुन । दरबार वि.सं. १९५५ मा निर्माण सम्पन्‍न भयो।  काठमाण्डौं बाहिर पनि ५५ झ्याले सिंहदरबार बनाएर तत्कालीन शासक राणाहरुसँग टक्कर गरेको आरोपमा देवेन्द्र चौधरीका बाजे टंकनाथ चौधरीले मुद्दा खेपे। तर, त्यो मुद्दाले सताउने देखेपछि ‘अञ्जान‘मा सिंहको मूर्ति बनाउन पुगिएको जावफप...

गाैरीगंगामा माघ मिलन

Image
कैलारी संवाददातन, ८ माघ । कैलालीको गौरीगंगा नगरपालीका वडा नं. १ मा थारु सांस्कृतिक माघ मिलन कार्यक्रम आयोजना गरिएको छ ।  नविन चौधरीको सभापतित्वमा आयोजित कार्यक्रमकी प्रमुख अतिथि सुदुरपश्चिम प्रदेशकी सदस्य चुनकुमारी चौधरी रहेकी थिईन । कार्यक्रममा विशिष्ठ अतिथिमा गौरीगंगा नगरपालिकाका प्रमुख प्रशासकिय अधिकृत भक्तराज जोशी रहेका थिए । कार्यक्रममा बोल्दै प्रदेश सभा सदस्य चौधरीले वडामा थारु होमस्टे बनाउन प्रदेश सरकारसँग पहल गर्ने बताईन् । थारु समुदायको मुख्य चाड नै माघ भएकाले माघलाई हर्षाेल्लासका साथ मनाउनुपर्ने उनले बताईन । फरक प्रसंगमा बोल्दै प्रदेश सभा सदस्य चौधरीले छाडा पशु चौपायाको व्यवस्थापनका लागी सबैको पहल अनिवार्य भएको बताईन । ‘छाया चौपाया अहिलेको मुख्य समस्या रहेको छ’ उनले भनिन् ‘यो समस्या समाधानका लागि स्थानिय तह एवम् प्रदेश सरकारका साथै सर्वसाधारणको पनि उत्तिकै सहभागिता आवश्यक हुन्छ ।’ उनले थारु संस्कृतिको जर्गेना तथा संरक्षणमा आफु जस्तो सुकै सहयोग गर्न तयार रहेको बताईन् ।  वडा कार्यालय मुख्य प्रायोजक रहेको कार्यक्रमको सञ्चालन भागीराम चौधरीले गरेका थिए ।

खेलकुद सुरु

Image
कैलारी एक कार्यक्रमकाबीच गाउँपालिकाका अध्यक्ष लाजुराम चौधरीले प्रतियोगिताको उद्घाटन गरेका छन् । सो अवसरमा गाउँपालिका प्रवक्ता एवम् वडा नम्बर ७ का वडा अध्यक्ष कमलप्रसाद चौधरी, वडा नम्बर ५ का वडा अध्यक्ष विष्णुप्रसाद चौधरी, शिक्षा शाखा प्रमुख गणेश मिश्र लगायतको सहभागिता रहेको थियो ।  तीन दिनसम्म चल्ने प्रतियोगितामा १०० मिटर, २०० मिटर, ८०० मिटर, १६०० मिटर र ३००० मिटर दौड प्रतियोगिता हुने जनाइएको छ । यसैगरी, १०० र ४०० मिटरको रिले दौड प्रतियोगिता पनि रहेको छ । यस्तै, भलिबल, हाइजम्प, लङजम्प, त्रिपल जम्प, ज्याभलिङ थ्रो, शटफुट, कबड्डी प्रतियोगितासमेत रहेको शिक्षा शाखा प्रमुख मिश्रले जानकारी दिए । राष्ट्रपति रनिङ शिल्ड प्रतियोगितामा ९ देखि १२ कक्षासम्मका छात्राछात्रको सहभागिता रहेको जनाइएको छ । , माघ । कैलारी गाउँपालिका विद्यालय स्तरीय राष्ट्रपति रनिङ शिल्ड प्रतियोगिता सोमबारदेखि सुरु भएको छ । वडा नम्बर १, ५ र ७ का विद्यालयको खेल जनकल्याण माध्यमिक विद्यालय पवेरामा भइरहेको छ । यस्तै, वडा नम्बर २, ३ र ४ का विद्यालयको खेल जनकल्याण माध्यमिक विद्यालय के गाउँमा भइरको छ । यसैगरी, वडा नम्ब...

जिल्ला अस्पताल डोटी वषौँदेखि विशेषज्ञ चिकित्सकको पर्खाइमा छ

Image
कैलारी संवाददाता। सुदूरपश्चिमका मुख्यमन्त्री त्रिलोचन भट्टले केही दिन अघि अनुगमन गर्दै सुविधा सम्पन्न बनाइने भनेको जिल्ला अस्पताल डोटी वषौँदेखि विशेषज्ञ चिकित्सकको पर्खाइमा छ। चार जना चिकित्सकको दरबन्दी रहेको जिल्ला अस्पतालमा अहिले दुई जना मात्रै कार्यरत छन्। दुई वटा दरबन्दी रिक्त छ भने अन्य नर्सिङ कर्मचारीको पनि पदपुर्ती नहुँदा सेवा प्रवाहमा समस्या हुदै आएको अस्पताल व्यवस्थापन समिति डोटीका अध्यक्ष यजराज जोशीले बताए। ‘विषेशज्ञ सेवा विना जिल्ला अस्पतालको औचित्य नै छ्रैन्।’ उनले भने। स्वास्थ्य सेवा प्रदेश सरकार मातहत आएपछि सुधार हुने अपेक्षा गरिए पनि अहिले गठन गरिएका व्यवस्थापन समिति पनि जनशक्ति व्यवस्थानमा उदासिन बनेपछि नागरिकले स्तरीय स्वास्थ्य सेवा पाउन सकेका छैनन्। प्रदेशको मन्त्रीपरिषद् बैठकले गत पुषमा गठन आदेश पारित गरेसंगै १५ शैया माथिका सवै अस्पतालले व्यवस्थापन समिति पाएका छन् तर जशक्तिको अभाव भने अझै टरेको छैन्। गठित समितिको ध्यान सेवा सुधारमा नगएपछि सेवा खस्कदै गएको छ। तीन जना चिकित्सकको दरबन्दी रहेको जिल्ला अस्पताल बैतडीको अवस्था पनि उस्तै रहेको छ। तीनवटै दरबन्द...

बजार अनुगमनः धेरै परिणाममा अबैध गुटखा बरामट

Image
धनगढी/ २०७६ साल माघ २ गते कैलाली जिल्ला सुर्तिजन्य नियन्त्रण, नियमन तथा नियन्त्रण समितिले धनगढी बजारका पसलहरूमा अनुगमन ग¥यो । समितिले अनुगमनका क्रममा भण्डारी ब्रदर्श ट्रेड एण्ड सप्लायर्सबाट आवश्यक मापदण्ड पुरा नगरेका छ सय ५२ बोरा मेघाश्री नामको गुट्का बरामद ग¥यो । समितिले मंगलबार (माघ ७ गते) धनगढी बजारमा पुनः अनुगमन ग¥यो । टोलीले धनगढी उपमहानगरपालिका उत्तरबेहडीमा रहेको बालाजी ट्रेड एण्ड सप्लायर्स र चटकपुरस्थित सिटी ट्रेड एण्ड सप्लायर्समा अनुगमन गरेको थियो । टोलीले ती दुवै पसलमा कुनै त्रुटी फेला नपरेको बतायो  भण्डारी ब्रर्दश टे«ड एण्ड सप्लायर्सबाट मापदण्ड पुरा नगरिएका छ सय ५२ बोरा सुर्तिजन्य पदार्थ ‘मेघाश्री’ बरामद गरेपछि अहिले जिल्ला प्रशासन कार्यालयले थप अनुसन्धान प्रक्रिया अघि बढाएको जनाएको छ । समितिका संयोजक एवं सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारी मोहनराज जोशीले अनुमोदनसंग भने– हामीले सो पसल शील गरिसकेका छौं र थप अनुसन्धान अघि बढाएर मुद्दा चलाउने प्रक्रियामा जादैछौं । उनले अहिले पनि बजार अनुगमन जारी रहेको बताए । उनले भने– सम्पूर्ण पसलहरूको अनुगमन गरि कहा“–कहा“ र के–के कैफियत भेटियो भन...

कर्मचारीतन्त्र यस्ताे रैछ ।

Image
कैलारी संवाददाता। नियम अनुसार काम गर्ने कर्मचारीलाई कुनै समस्या नै छैन्। कसैले नियम विपरित काम गर्न खोज्छ भने त्यस्ता कर्मचारीलाई टिक्न भने मुस्किल नै होला।’ मसंगको कुराकानीको क्रममा सुदूरपश्चिमका सामाजिक विकास मन्त्री कृष्णराज सुवेदी महिना दिन अगाडी मात्रै भनेका थिए। त्यस्को झण्डै दुई सातापछि सामाजिक विकास मन्त्रालयमै एम्बुलेन्स खरिदका कागजात माग्न पुग्दा मन्त्रालयमै कार्यरत एक जना उच्च अधिकारीसंग भेट भयो। ३० मिनेट सम्मको कुराकानीमा उनले मैले राखेका जिज्ञासाको वेवास्ता गर्दै एकपछि अर्को गर्दै आफ्ना गुनासा पोखे। ‘सुदूरपश्चिम सरकार ब्युरोके्रसी (कर्मचारीतन्त्र) मा बदनाम भईसकेको छ,’ उनले भने, ‘सासंददेखि मन्त्री सम्म मापदण्ड विपरित काम गर्न दबाव दिन्छन्। कर्मचारीलाई त्यस्तो अधिकार नै हुँदैन्। त्यसैले उच्च अधिकारी त प्रदेशका कुनै पनि मन्त्रालयमा आउन मानिरहेका छैनन्।’ उनले अगाडी थपे, ‘मन्त्रलायले नीति नियम बनाएर मातहतका निकायलाई कार्यान्वयनका लागि आदेश गर्ने हो। तर सुदूरपश्चिमका सबै मन्त्रालयहरु बजेट आँफै खर्च गर्न खोजिरहेका छन्। यस्ले कर्मचारीतन्त्रमा सुदूरपश्चिम सरकारको छवी बिग...

घरमुली महिला हुन्छन रानाथारु समुदायकाे

Image
इन्द्र चाैधरी नेपालको प्रदेश नं. ७ मा पर्ने कैलाली र कञ्चनपुर जिल्लामा मात्र बसोबास गर्ने आदिवासी हो, रानाथारू। यस जातिको उत्पत्तिका विषयमा मतैक्य पाइँदैन। तर, यी जाति राजस्थान (चित्तौढगढ) का राजाका वंशज हुन् भन्ने धारणा पाइन्छ। प्रत्येक १० वर्षको अन्तरालमा हुने जनगणनाले रानाथारूको छुट्टै गणना गरेको छैन। यो समुदायलाई थारूअन्तर्गत नै राखिएको छ। गोपाल दहितद्वारा लेखिएको थारू–नेपाली–अंग्रेजी शब्दकोशमा ‘नेपालको कैलाली तथा भारतको उत्तरप्रदेशमा बसोबास गर्ने थारू जाति, स्वयंलाई महाराणा प्रतापको वंश मान्ने थारू जाति’ भनेर ‘रानाथारू’लाई अथ्र्याइएको पाइन्छ। रानाथारूहरू आफ्नो भाषा, कला, संस्कृति, रहनसहन, वेशभूषा, चालचलन, परम्परा, चाडपर्व सबै प्रकारले अन्य थारूभन्दा पृथक भएको बताउँछन्। कति छन् रानाथारू ? समग्र थारू जातिको जनसंख्या १७ लाख ३७ हजार ४ सय ७० रहेको २०६८ सालको जनगणनाले देखाउँछ। जुन नेपालको कुल जनसंख्याको ६.६ प्रतिशत हो। तर, आजसम्म रानाथारूहरूको जनसंख्या कति छ ? भनेर छुट्टै गणना गरिएको तथ्यांक उपलब्ध छैन। यसकारण नेपालमा रानाथारूको जनसंख्या यति नै छ भन्न सकिने अवस्था छैन। नेप...

कर्मचारीहरुलाई पनि आन्तरिक प्रतिस्पर्धा र गोल्डेन हेण्डसेकको सुविधा दिइने

Image
काठमाडौं । सामुदायिक विद्यालयमा कार्यरत विद्यालय कर्मचारीहरुलाई पनि आन्तरिक प्रतिस्पर्धा र गोल्डेन हेण्डसेकको सुविधा दिइने भएको छ । शिक्षा मन्त्रालयले तयार गरेको शिक्षा ऐनको मस्यौदामा विद्यालय कर्मचारीहरुलाई एक पटकका लागि आन्तरिक प्रतिस्पर्धाको मौका दिने व्यवस्था गरिएको हो । ऐनको मस्यौदामा २०५९ जेठ १५ गतेसम्म विद्यालयको स्वीकृत दरबन्दीमा नियुक्ति पाई २०७३ असार १५ गते सम्म निरन्तर कार्यरत कर्मचारी सेवामा नरहेपनि वा काम छाड्न चाहेमा सुविधा पाउने उल्लेख छ । अत्यन्त गोप्य राखिएको ऐनको मस्यौदाको परिच्छेद ६ दफा ६६ को विद्यालय कर्मचारी सम्बन्धी व्यवस्था शीर्षकको उपदफा ३ मा विद्यालय कर्मचारीहरुको दरबन्दीमा पदपूर्ति गर्दा यो ऐन प्रारम्भ हुँदाका बखत कार्यरत रहेका कर्मचारीहरुमध्येबाट एक पटकका लागि आयोगले तोके बमोजिमको विज्ञापन गरी आन्तरिक प्रतियोगिताद्वारा पदपूर्ति गरिने उल्लेख छ । साथै, एकपटकको आन्तरिक विज्ञापनमा प्रतिस्पर्धा गर्न विद्यालय कर्मचारीहरुलाई उमेरको हद नलाग्ने जनाइएको छ । यस्तै, उपदफा १ मा सार्वजनिक विदालयमा स्थानीय तहले स्वीकृत गरेबमोजिमको संख्यामा विद्यालय कर्मचारीको दरबन...

बलिउडका महानायक अमिताभ बच्चनकाे भावुक स्टाट्स

Image
काठमाडौं :  बलिउडका महानायक अमिताभ बच्चनले सामाजिक सञ्जाल फेसबुकमा भावुक स्टाट्स पोष्ट गरेका छन् । उनको यो पोष्टले अहिले सामाजिक सञ्जाल तताएको छ । उनले आफ्नी आमालाई सम्झिदै यो स्टाट्स लेखेका हुन् । ‘देब्रे आँखा फरफराएको छ, सानोमा सुनेको थिए यो अशुभ संकेत हो,’ उनले फेसबुमा लेखेका छन्–‘डाक्टरकोमा पुगेका बिग बिलाई आँखाभित्र एक कालो दाग छ । केही असर भने हुँदैन । बढ्दो उमेरको कारण हो । सानोमा जसरी आमाले आफ्नो सारीले मुखमा फु गर्दै तातो आँखामा राख्थिन्, यसै गर्नु, ठीक हुन्छ ।’ उनले थप्दै लेखेका छन्–‘आमा त आमा हुन्छिन् । बिजुलीबाट रुमाल तताए र आँखामा राखेँ तर आँखा ठिक भएन, आमाको आंचल, आमाको आंचल नै हुन्छ ।’

दोस्रो थारु साँस्कृतिक प्रदर्शनीको तयारी पुरा

Image
कैलारी संवाददाता, २९ पुस । थारु समुदायको नयाँ वर्ष एवम् महान पर्व माघको अवसरमा हसुलियामा हुन गई रहेको दोस्रो थारु साँस्कृतिक प्रदर्शनीको तयारी पुरा भएको छ । कैलारी गाउँपालिकाको सहकार्यमा मल्टी यूथ क्लब र हिमशिखर क्लब हसुलियाद्वारा आयोजित यहि माघ २ र ३ गते हुने थारु साँस्कृतिक प्रदर्शनी तथा पेनाल्टी सुट आउटको तयारी पुरा भएको हो । कार्यक्रमका लागि ठाउँ ठाउँमा स्वागत गेट, स्टल निर्माण लगायतका कार्य सम्पन्न भएको छ । ‘हमार कला, संस्कृति हमार पहिचान, समृद्ध बनाइक लाग आवश्यक बा अभियान’ भन्ने मूल नाराका साथ माघ पर्वलाई विशेष तथा उपलब्धीमूलक बनाउनका लागि हसुलियामा गतवर्ष देखि यो कार्यक्रम हुँदै आएको छ । कार्यक्रमको उद्घाटन सुदूरपश्चिमका मुख्य मन्त्री त्रिलोचन भट्टले गरिने आयोजकले जनाएको छ । कार्यक्रमका अतिथीहरुमा संघीय सांसद गौरी शंकर चौधरी, प्रदेश सभा सदस्य बीरमान चौधरी, गाउँपालिका अध्यक्ष लाजुराम चौधरी, उपाध्यक्ष लक्ष्मी सत्गौंवा, वडा अध्यक्ष, विभिन्न पार्टी प्रतिनीधीहरु रहने आयोजकले जनाएको छ । परम्परागत थारु संस्कृतिको संरक्षण तथा प्रवद्र्धन, हसुलिया बजारको प्रवद्र्धन गर्ने र स...

थारु बस्तीमा माघीको उल्लास

Image
माेती रत्न कैलाली विचार/लेख अहिले पश्चिम नेपालका थारू समुदायमा माघीको उल्लास छाएको छ । कैलाली, कञ्चनपुर लगायतका थारु बस्तीमा माघीको रमजम सुरु भएको हो । माघ सुरु नहुँदै थारु समुदाय पुषलाई बिदाइ गर्न सर–सामान जोहो सुरु गर्न व्यस्त देखिन्छन् । उनीहरू अहिले घर लिपपोत गर्न, जाँड, ढिक्री, रोटी लगायतका परिकार बनाउन व्यस्त छन् । थारु समुदायले माघीलाई विशेष पर्वको रूपमा लिने गर्दछन् । माघी अर्थात संक्रान्तिको दिनमा थारु समुदायमा महत्वपूर्ण निर्णय गरिन्छ । हप्ता दिनसम्म मनाइने माघी पर्व अन्तरगत थारु समुदायले विभिन्न क्रियाकलाप गरी मनाउने गर्छन् । नयाँ वर्षको रूपमा मनाउने यो पर्वमा थारु समुदायले सद्भाव तथा आत्मिक प्रतीकको रूपमा समेत लिने गरेको धनगढीका स्थानीय फुलराम थारुले बताए । ‘माघे संक्रान्ति आउनुभन्दा २ दिन अगाडिदेखि नै थारु समुदायमा माघी पर्वले छोइसकेको हुन्छ’ उनले भने । माघ १ गते अर्थात माघीको दिन उज्यालो नहुँदै बिहानै प्रसिद्ध तीर्थस्थल, नदी, दह, पोखरीमा नुहाउने गरिन्छ । वर्षभरि नुहाउँदै आए पनि माघीमा एक दिन नुहाउनुलाई विशेष मानिन्छ । नुहाउनुभन्दा अगाडि पानीमा वा नदी किनारमा...

बाबाके सगरा गैनु माघ लहाने र्े हाँ

Image
संस्कृति अहिले पश्चिम नेपालका थारू समुदायमा माघीको उल्लास छाएको छ । कैलाली, कञ्चनपुर लगायतका थारु बस्तीमा माघीको रमजम सुरु भएको हो । माघ सुरु नहुँदै थारु समुदाय पुषलाई बिदाइ गर्न सर–सामान जोहो सुरु गर्न व्यस्त देखिन्छन् । उनीहरू अहिले घर लिपपोत गर्न, जाँड, ढिक्री, रोटी लगायतका परिकार बनाउन व्यस्त छन् । थारु समुदायले माघीलाई विशेष पर्वको रूपमा लिने गर्दछन् । माघी अर्थात संक्रान्तिको दिनमा थारु समुदायमा महत्वपूर्ण निर्णय गरिन्छ । हप्ता दिनसम्म मनाइने माघी पर्व अन्तरगत थारु समुदायले विभिन्न क्रियाकलाप गरी मनाउने गर्छन् । नयाँ वर्षको रूपमा मनाउने यो पर्वमा थारु समुदायले सद्भाव तथा आत्मिक प्रतीकको रूपमा समेत लिने गरेको धनगढीका स्थानीय फुलराम थारुले बताए । ‘माघे संक्रान्ति आउनुभन्दा २ दिन अगाडिदेखि नै थारु समुदायमा माघी पर्वले छोइसकेको हुन्छ’ उनले भने । माघ १ गते अर्थात माघीको दिन उज्यालो नहुँदै बिहानै प्रसिद्ध तीर्थस्थल, नदी, दह, पोखरीमा नुहाउने गरिन्छ । वर्षभरि नुहाउँदै आए पनि माघीमा एक दिन नुहाउनुलाई विशेष मानिन्छ । नुहाउनुभन्दा अगाडि पानीमा वा नदी किनारमा पैसा राख्ने परम्परा र...

माघी नयाँ आर्थिक वर्ष भने पक्कै हो।

Image
सँस्कृति कृष्ण सर्वहारी माघेसंक्रान्ति आम नेपालीको पर्व हो। त्यसमा पनि पश्चिमा थारू समुदायले मनाउने खास पर्व हो। थारू समुदायले माघीलाई स्थान विशेषअनुसार माघ, खिचरा, खिचरी, तिला संक्राइत पनि भन्छन्। थारू समुदायमा कसैले यसलाई नयाँ वर्षको रूपमा पनि नामकरण गर्छन्। खासमा माघी नयाँ आर्थिक वर्ष भने पक्कै हो। किनकि गएको वर्षको व्यक्तिगत, सामूहिक हरहिसाबको फरफारक यसै अवसरमा हुन्छ। माघीमा गाउँको अगुवा बरघर चुनिन्छ। गाउँका प्रत्येक घरका एक सदस्य अनिवार्य उपस्थित ख्याल (भेला)ले उही बरघरलाई निरन्तरता दिने कि नयाँ चयन गर्ने म्यान्डेट दिन्छ। कामकारबाहीका क्रममा बरघरले कुनै गल्ती गरे सचेत पनि गराइन्छ। बरघरलाई स्थान विशेषअनुसार ककनडार, भलमन्सा, महटाँवा पनि भनिन्छ। उसकै नेतृत्वमा गाउँ सञ्चालनका लागि मौखिक नियम तय गरिन्छ। जस्तो सिँचाइका लागि झलारी (कामदार)को व्यवस्थापनदेखि चौपायाले बिगार गरे के कति दण्ड जरिवाना लिनेसम्मको नियम बन्छ। त्यस्तै गाउँको रखवारीका लागि चौकीदार, गाउँको मरुवा (देउथान)मा पूजा गर्ने चिराकीदेखि हलो फाली बनाउने लोहारसम्म माघीमा चुनिन्छन्। गाउँ समुदायको मात्रै होइन, परिवारको गर्ढ...

महरा तिम्राे याद अायाे!

सरस्वती अधिकारी,काठमाडौं हो महरा, म तिम्रो यादबाट पर भाग्न सकिरहेको छैन। जुन दिन तिमी पूरा—पूरा शपथ लिएर म भित्र प्रवेश गरेका थियौ, म पूर्ण विश्वस्त थिएँ तिमीले नि:स्वार्थ, निष्कलंक, विभेदरहित भएर आफ्नो जिम्मेवारी पूरा गर्नेछौ भनेर। तर,अफसोच ! तिमीले मेरै बदनाम गरिदियौ। के गल्ती थियो मेरो। मलाई मुखवहीन बनाएर गयौ। हेर त, आज म मुखविहीन भएको छु। यसरी, जसरी मिओ बिनाको दाइँ, बाउबिनाको घर, हाकिमबिनाको अफिस, प्रधानमन्त्री बिनाको क्याबिनेट अनि राष्ट्रपति बिनाको शीतलनिवास। म बालुवाटारलाई सम्झन्छु, म शीतलनिवासलाई सम्झन्छु। कति मोज छ तिनलाई। अभिभावक छ र त मोज छ। तर, यता खडेरी छ आजकल। सल्लाह बढी हल्ला धेर छ यहाँ। तिमी छैनौ नि त भन्नलाई 'मान्य सदस्य बसौं, बसौं मान्य सदस्य, बोल्ने अनुमति दिइन्छ बसौं।' खण‍डहर पो बनाइदिन्छन् कि झैँ लाग्छ आजकल। तिमी गएपछि देश हल्लियो, राजनीति हल्लियो, कतिका चेत खुले होलान् 'सम्बन्धप्रति इमानदार नहुँदा, जथाभावी सम्बन्ध राखेर परिवारलाई पीडा दिँदा, तिम्रो सम्मान खातिर आफ्नो जीवन अर्पित गर्ने संगिनीलाई आँसु दिँदा, बाउ छन् अझै भन्दै गर्वले छाती ठोक्ने छोराला...

फर्सिकाे मुन्टा खाँदा फाईदै फाईदा

हरियो सागपात मानव स्वास्थ्यका लागि निकै लाभदायक मानिन्छ । अझ हरियो साग खानाले आँखा तेजिलो हुने चिकित्सकहरु बताउँछन् । हरियो सागसब्जीमध्ये फर्सीको मुन्टामा अझ विशेष गुण हुन्छ । जुन मानव स्वास्थ्यका लागि निकै लाभदायी हुन्छ । त्यसो त फर्सी पनि खानु हाम्रो स्वास्थ्यको लागि निकै नै लाभकारी हो । तर, फर्सीको पात वा मुन्टा खानाले हामी विभिन्न रोगबाट जोगिन सक्छौँ । फर्सीको पातको साग वा फर्सीको मुन्टा खानुको फाइदाबारे सबैलाई थाहा नहुन सक्छ । फर्सीको साग विभिन्न पौष्टिक तत्वले भरिएको हुन्छ । फर्सीको मुन्टा भिटामिन ई, सी, ए, बी-६, पोेटासियम, फोलिक एसिड, क्याल्सियम, कपर, प्रोटिन, म्याग्नेशियम, आइरन, फाइबर, फस्फोरस जस्ता खनिज पदार्थको राम्रो स्रोत हो । मानव स्वास्थ्यलाई स्वस्थ राख्नको लागि शरीरमा यी सबै खनिज तथा पौष्टिक तत्वको आवश्यकता पर्दछ । युएसडीए नेशनल न्युट्रिएन्टको अध्ययन अनुसार फर्सीको पातमा यति धेरै गुणहरु हुन्छ कि जसले खतरनाक रोगबाट जोगिन मद्दत गर्छ । फर्सीको साग आफ्नो नियमित भोजनमा खानुहुन्छ भने उच्च रक्तचाप, कोलेस्ट्रोल, क्यान्सर जस्ता खतरनाक रोगबाट सुरक्षित बन्न सकिने चिकित्सकहरु बत...

Kailari post कैलारी पाेष्ट: चिसो मौसममा तातो र मिठो परिकार खानुस

Kailari post कैलारी पाेष्ट: चिसो मौसममा तातो र मिठो परिकार खानुस : कोदोको रोटी तथा ढिँडो नखाने नेपाली कम नै होलान् । चिसो मौसममा तातो र मिठो परिकार खाने चलन धेरैको हुन्छ । तातो र मिठो खानाको विषयमा चर...

चिसो मौसममा तातो र मिठो परिकार खानुस

Image
कोदोको रोटी तथा ढिँडो नखाने नेपाली कम नै होलान् । चिसो मौसममा तातो र मिठो परिकार खाने चलन धेरैको हुन्छ । तातो र मिठो खानाको विषयमा चर्चा हुँदा जाडोयाममा कोदोको ढिँडो पहिलो रोजाइ हुन थालेको छ । पहिला पहिला–गाउँघरमा चामल उत्पादन कम हुने भएकाले कोदोको ढिँडो बढी खाने गरिन्थ्यो । त्यसैले पनि चामलको भातलाई कुनै विशेष चाडपर्वमा खानुपर्छ भन्ने मान्यता पनि रहेको थियो । तर, अहिले समय निकै परिवर्तन भएको छ । गाउ शहरमा चामल भन्दा ढिँडो लोकप्रिय बन्न थालेको छ । परिवारका सबै सदस्य भेट हुँदा घरमा मिठो परिकार बनाउने भनेर चिसोमा ढिडो खाने चलन समेत आएको छ । शहरी क्षेत्रका ठूला ठूला होटलमा विशेष परिकारको रुपमा ढिडो पाक्न थालेको छ । चिसो मौसम शुरु भएसँगै मानिसहरु कोदोको ढिडोतर्फ लोभिने गरेका छन् । चिसो मौसममा रमाइलो मान्दै ढिडो खादा पारिवारिक खुसी मात्र होइन, स्वास्थ्यका लागि पनि निकै लाभदायीक मानिन्छ । कोदोको ढिडो मात्र होइन रोटी र अन्य विभिन्न परिकार समेत बनाएर खाइन्छ । आज हामी कोदोको फाइदाबारे जानकारी दिदैछौं । प्रत्येक १०० ग्राम कोदोमा पाइने पौष्टिक तत्व यस्तो छ प्रोटिनः ७.६ ग्राम ...